Met een breadboard kan je makkelijk zelf een elektrisch circuit ontwerpen en bouwen. Welke componenten je nodig hebt hangt af van wat jij met jouw zelf ontworpen ‘apparaat’ wilt doen. Zo ontdek je hoe je een circuit kunt ontwerpen, bouwen, prototypen en verbeteren. Op deze pagina zie je de uitleg over hoe circuits werken.

Een snelle uitleg voor je begint

Hoe werkt het breadboard: Link

Bij deze workshops maak je verschillende circuits op het breadboard. De onderdelen steek je in de gaatjes. Met jumper draden maak je de verbindingen. De groene lijnen in deze foto laten zien hoe de gaatjes van het breadboard verbonden zijn.

Uitgebreide uitleg over materialen, voedingen en componenten: Link

Zorg ervoor dat de materialen lang genoeg meegaan:

• • Laat de voedingsbordjes op het breadboard.
  • De kabel blijft in het voedingsbordje.
  • Laat de sticker op de achterkant van het breadboard lekker zitten.

Power op het breadboard

• Steek de breadboard power supply aan de linkerkant in het breadboard.
• Klik de schakelaars naar elkaar toe, zodat aan de bovenkant de power rails is ingesteld op 3.3 volt en de onderkant op 5 volt.
• Sluit de powerkabel aan.

Dit hoef je later niet meer uit elkaar te halen.

Je eerste circuit bouwen op het breadboard

• Kies een rood ledje. Het langste pootje van het ledje is de pluskant.
• Steek dit ledje ergens midden in het breadboard, met het langste pootje naar links.
• Sluit met een rode m-m jumper de pluskant van het ledje (het langste pootje) aan op de rode bovenrand van het breadboard.

De rode rand is de plus van de voeding.

• Neem nu een kleine 220 ohm weerstand.
• Buig de pootjes zodat een ‘U’ vorm ontstaat.
• Kies een plek, een paar gaatjes naar rechts vanaf het ledje. Steek de weerstand op die plek in het breadboard.
• Zorg dat het eruit ziet als op de foto.
• Met een zwarte jumper sluit je het rechter pootje van de weerstand aan op de min, helemaal rechtsonder in de power rails.
• Neem nu nog een jumper, en verbind de overgebleven pootjes van het ledje en de weerstand.

Werkt het?

Tips voor als het niet werkt:

• • Zit je ledje verkeerd om? Stroom kan maar één kant op door een ledje. Probeer je ledje eens om te draaien.
  • Zitten de jumperdraden in hetzelfde rijtje als het pootje van je component?
  • Bij een grotere weerstand werkt je ledje minder fel. Gebruik de kleine weerstand van 220 ohm.
  • Controleer of de voeding is aangesloten én is verbonden met je circuit.
  • Controleer met een 3V batterij of je ledje het nog doet.

Een drukknop toevoegen

• Kies de drukknop met twee pootjes.
• Verander de vorige schakeling door de drukknop toe te voegen. Zorg dat de pootjes in verschillende rijtjes op het breadboard komen.
• Sluit de draden aan.

Werkt je circuit?

Wat gebeurt er nu:

• • Wanneer de drukknop niet is ingedrukt, dan kan er geen stroom doorheen lopen. Er loopt dan geen stroom door het ledje. Het ledje geeft dan geen licht.
  • Zodra de drukknop wordt ingedrukt, is er wel een verbinding. De stroom kan door de drukknop en het ledje. Het ledje gaat aan.

In dit voorbeeld staat de drukknop in serie met het ledje. Om een stroomkring te vormen loopt de stroom door de led én door de drukknop. De drukknop en de led staan in serie.

Je mag in jouw circuit bij deze oefening de volgorde van de componenten veranderen, en het circuit blijft dan evengoed werken.

Een extra ledje in serie

• Pak nog een rood ledje.
• Verander de vorige schakeling zodat de twee ledjes in serie staan.

Oeps, er zit een vinger voor de foto! Dat is natuurlijk expres, zodat je zelf even naar het schema moet kijken wat er boven de foto staat.

Valt er je iets op? In een serie schakeling verdeelt de spanning zich over de componenten. Elk ledje krijgt nu minder volt, en daardoor geven ze minder fel licht. Je kunt voorzichtig de voeding van de bovenrails omschakelen naar 5 volt om te zien wat er gebeurt. Zet de voeding daarna weer op 3,3 volt.

Het kan zijn dat deze schakeling niet werkt met de andere kleur leds. Het rode ledje kan bij minder spanning nog licht geven. In een serie aansluiting wordt de spanning verdeeld over de ledjes, en daarmee krijgt elk ledje minder volt.

Een extra ledje parallel aansluiten

• Verander je circuit volgens deze foto.

Dit is een parallel schakeling. In een parallelschakeling krijgen beide ledjes evenveel spanning, ze branden allebei weer feller. Let op: het werkt het beste als de ledjes dezelfde kleur zijn.

Een extra drukknop in serie

Verander nu zelf je circuit. Gebruik een extra drukknop in serie met de eerste drukknop. Het ledje gaat alleen aan als je beide drukknoppen tegelijk indrukt.

• Kijk naar dit schema en kijk of je dit op jouw breadboard kunt bouwen.

Een extra drukknop parallel

Hier zie je twee drukknoppen, parallel met elkaar. Het ledje gaat hierbij aan als je één of beide drukknoppen indrukt.

• Verander je circuit volgens dit voorbeeld.

RGB led voor een meerkleurenlicht op het breadboard

Als je zin hebt in een uitdaging, dan mag je ook de RGB led proberen aan te sluiten!

• Bouw dit circuit op jouw breadboard:

Een hard-zacht bedieningsschakeling met een potmeter

Met de potmeter als draaiweerstand kan je zelf je ledje feller of minder laten branden. Bij een nieuwe potmeter moet je de pootjes nog even buigen om hem makkelijk in het breadboard te zetten.

Aan de potmeter zie je drie pootjes. Het middelste pootje zorgt voor een weerstand die verandert als je draait aan de potmeter. Gebruik altijd het middelste pootje en een zijpootje om de weerstand te kunnen veranderen. (tip: je kunt het andere zijpootje gebruiken voor een ander ledje)

• Bouw opnieuw het circuit met een ledje met één drukknop
• Vervang nu gewoon de drukknop door de potmeter.
• Verplaats één aansluitsnoertje om het middelpootje en het zijpootje van de potmeter te gebruiken.

Uitdaging: Gebruik het andere pootje voor een extra ledje. Wat gebeurt er dan?

Extra: Een hard-zacht wiebelschakeling met een Joystick

Soms kom je ook een joystick tegen. Deze bestaat uit twee potmeters en een drukknop. De joystick heeft 5 pinnen, die allemaal een eigen naam hebben: GND – +5V – VRx – VRy – SW

Hoe zit dat nou precies aangesloten:

Ontdek nu zelf hoe je dit kunt gebruiken om een wiebellichtje te maken:

• Bouw opnieuw het circuit met een ledje met één drukknop
• Vervang nu gewoon de drukknop door de joystick.
• Plaats de aansluitsnoertjes zo, dat je de GND en de VRy aansluiting gebruikt. Bekijk daarvoor ook de detail foto.

Detail foto:

Nog meer extra uitdagingen: Link

Uitdaging: Je hebt nu GND en VRy gebruikt. De +5V aansluiting is de andere kant van de potmeter. Probeer de +5V aansluiting te gebruiken voor een extra ledje.

Wat kan ik hierna nog meer?

De vervolg lessen staan al voor je klaar, lees snel verder op: https://junioriot.nl/electronica-transistors-breadboard/

Deze les mag iedere school gewoon gebruiken

De les van het prikbordje op deze pagina mag je van ons gewoon gebruiken. Ook zonder een afspraak met Junior IOT. Dit is een uitzondering voor deze pagina, omdat we deze introductie voor technologie graag willen terugzien op zoveel mogelijk scholen. Voor de andere pagina’s op onze website geldt een andere afspraak.

Je kunt voor je workshops je eigen materialen en gereedschappen gebruiken. Ook kan je deze aanschaffen bij Junior IOT. Stuur ons daarvoor een email: [email protected]

Kopiëren en hergebruik van onze informatie is zonder overleg niet toegestaan.