Onze pilot voor wetenschap- en techniekonderwijs

De mooie pilot voor wetenschap- en techniekonderwijs in Heerhugowaard is nog volop in ontwikkeling door Junior IOT en basisschool Atalanta. Ons doel is onze kinderen de beste voorbereiding te geven voor later, en daarmee hopen we een voorbeeld neer te zetten om ook andere scholen ie inspireren.

In dit artikel vertellen we samen hoe we op basisschool Atalanta dit deel van het W&T-onderwijs hebben ingericht, en welke stappen we nog zullen nemen. We schrijven dit in een vraag- en antwoord vorm, zoals we ook hebben gedaan bij onze inschrijving voor De Techniek Trofee.

Waarom doet jouw school aan Wetenschap & Techniek?

Vanuit onze eigen visie bij Integraal Kind Centrum Atalanta in Heerhugowaard vinden we het nodig om stevig in te zetten op W&T en 21ste-eeuwse vaardigheden als vast en verweven gegeven bij het basisonderwijs op onze school. We vinden het belangrijk dat de kinderen de talenten kunnen ontdekken die bij hun op dit gebied reeds aanwezig zijn.

De leerlingen en de leerkrachten moeten meer bekend raken met de inhoud en de mogelijkheden van wetenschap en techniek. Als subset van de 21ste-eeuwse vaardigheden zetten we sterk in op digitalisering, ontwerpen en programmeren, om hiermee onze kinderen voor te bereiden op de beroepen die in 2032 zullen bestaan.

We zien dat we hiermee ten opzichte van andere scholen een bijzondere positie hebben gekozen, en we hebben daarom extra steun gezocht – en gevonden. Door te partneren met partijen in de regio groeit ons vertrouwen om deze reis aan te gaan. Met een consulent digitale vaardigheden, via Bibliotheek Heerhugowaard en door voort te kunnen bouwen op de ‘junior makerspace’ ervaring van Stichting Junior IOT kunnen we op onze school een degelijke en duurzame aanpak voor W&T ontwikkelen, welke wij met trots laten zien aan de scholen en andere partijen om ons heen.

Op welke manier wordt er op jouw school W&T-onderwijs gegeven?

We hebben samen met de combinatiefunctionaris vanuit bibliotheek Heerhugowaard een experiment opgezet om ons nieuwe technologie onderwijs meer vanuit de kinderen te ontwikkelen, en vervolgens dit startpunt te gebruiken om de inspiratie aan te spreken bij onze leerkrachten en bij scholen om ons heen.

We werken zichtbaar aan een aantal technologie skills, maar herkennen dat deze vaardigheden slechts een middel zijn om (…) een veel breder pakket aan vaardigheden te ontwikkelen.

In ons programma werken de kinderen zichtbaar met de technologie onderwerpen solderen, programmeren, 3D tekenen en 3D printen. We laten zien dat kinderen wél met de soldeerbout mogen werken die soms zelfs in het VO techniek onderwijs nog wordt weggehouden. Zodra ze wat verder in hun opdracht raken helpen de snellere of meer vaardige kinderen de anderen, waardoor ook de bestaande dynamiek in de groep kan veranderen. Leerlingen kunnen, en willen, vervolgens extra verbreding en verdieping aanbrengen door nieuwe onderdelen of variatie toe te voegen aan de werkopdrachten.

Alle groepen 5 t/m 8 krijgen wekelijks in groepjes van 8 een workshop in solderen en elektronica, en vervolgens in programmeren, 3D ontwerpen en 3D printen. Elk kind komt gedurende het schooljaar één keer per maand in deze workshops. Leerlingen worden gevraagd om te helpen bij de andere groepen, en ook bij de training aan de leerkrachten.

Aansluitend op de schooldag op woensdag is er vanuit de leerlingen een open inloop ontstaan: leerlingen kiezen er zelf voor om na school gratis verder te werken met de materie. Ze pakken met verschillende leeftijden en kwaliteiten/skillsets door elkaar nu moeilijkere programmeeropdrachten op, en volgen een eigen interpretatie om de stof te herhalen of uit te breiden. De vrijheid om gratis aan te sluiten is vernieuwend, maar we verwachten dat de leerlingen ‘betalen’ voor hun deelname door het vervolgens aan anderen te leren.

Dit naschoolse samenwerken is nu inderdaad een kweekvijver waar we nieuwe details ontdekken voor de invulling van de technologielessen.

De open gedachte van deze inloop ontwikkelen we door, om als brug te dienen naar zelfstandig werken aan technologie in de klas: Afgelopen schooljaar hebben we de technologielessen afgesloten met een carrousel in de hoogste groepen. In de klas kiezen de kinderen dan om te werken in solderen, programmeren of 3D tekenen. Binnen deze groepen ontdekken ze zelf wat ze willen doen, en hielpen ze elkaar. Deze carrousel zal het mogelijk maken om het begeleiderschap van de ‘specialist’ te verleggen naar de leerlingen en de eigen leerkracht.

Daarnaast werkt de begeleider natuurlijk met de leerlingen door met ons meerjarig programma voor Lego mindstorms. Voor de kleuters t/m groep 4 zijn allerlei programmeerspelletjes aanwezig, om spelenderwijs antwoord te geven aan de interesse. Bij de kleuters en t/m groep 4 maken de
programmeerspellen deel uit van de Kieskasten en de speelhoeken.

Wat is het resultaat van het W&T-onderwijs op jouw school?

  • Onze leerlingen krijgen door deze gerichte aandacht de juiste kans om hun interesse in wetenschap en techniek te ontdekken.
  • Bovendien hebben alle leerlingen baat bij deze soepele manier om te leren samenwerken, en in sommige gevallen hun zelfvertrouwen te herwinnen. We zijn ervan overtuigd dat ze vooral van elkaars skills leren en daardoor ontdekken dat ze uitdagingen makkelijker aan durven te gaan.
  • De kinderen maken kennis met digitalisering, ontwerpen en programmeren; en naast deze vorm van talentontwikkeling wordt ook het leren samenwerken en probleemoplossend denken enorm gestimuleerd.
  • Door het aanbieden van onze bredere mogelijkheden geven we op subtiele wijze invulling aan een aantal vereisten die sommige meer- en hoogbegaafden aan ons stellen.
  • Op termijn maakt dit ons onderwijs overzichtelijker en beter passend voor onze doelgroep, wat de schoolervaring voor leerlingen, leerkrachten en het bestuur soepeler maakt.
  • We menen ook dat we hiermee beter nieuwe leerlingen en leerkrachten aan ons kunnen binden.

Op welke manier is W&T verankerd in het onderwijsaanbod?

Op het Integraal Kind Centrum Atalanta werken we met IPC (International Primary Curriculum), en daarnaast geven we als tweetalige basisschool de lessen vaak in het Engels. Onze eigen ontwikkelde aanpak voor wetenschap en techniek krijgt hierin een geïntegreerde plaats binnen de visie van ons onderwijs.

In het lopende schooljaar zijn de wekelijkse workshops deel van de roosterplanning bij groep 5-6-7-8, voor elk van de groepen is op de woensdag een uur ingeroosterd. Ook de inloop is vastgelegd in de roosters voor de woensdagmiddag.

In de tweede helft van het schooljaar zullen we weer een carrousel vorm in de klas plannen
om de leerkrachten actief de rol van begeleider te laten overnemen.

Werkt jouw school voor het W&T-onderwijs samen met andere partijen?

Voor het ontwerpen en vormgeven van ons nieuwe technologie format werkt onze basisschool samen met bibliotheek Heerhugowaard, via welke we de combinatiefunctionaris Marco van Schagen hebben aangetrokken. De ervaring in de ‘junior makerspace’ van Junior IOT in Alkmaar wordt vertaald naar een programma in onze school. Naast deze programma’s vragen we ook aantal proeflessen aan met RobotWise.

Deel jij je kennis en ervaring op het gebied van W&T-onderwijs met andere
scholen?

Kunnen andere scholen jouw aanpak gemakkelijk overnemen?

Atalanta en Junior IOT promoten ons programma samen in de regio. Onlangs hebben we in het samenwerkingsverband met Forte tijdens het netwerk evenement vanwege het 50 jarige bestaan van Forte de soldeerworkshops ook gegeven, en heeft Atalanta de belangstellenden op onze school uitgenodigd om de workshops in de praktijk te zien.

Junior IOT maakt zich sterk om de programma’s inclusief onze ervaringen over te brengen naar andere scholen in de regio. Via de DojoCon in Breda wordt bovendien de inspiratie overgebracht naar CoderDojo’s door het hele land. In de november uitgave ‘Maker Magazine’ van C’T magazine wordt hier middels een publicatie nog meer aandacht aan gegeven.

Heeft jouw school zelf (hulp)middelen ontwikkeld voor het W&T-onderwijs?

In voorgaande jaren hebben we met de leerlingen van groep 8 een 3D printer zelf gebouwd via het 3D Kanjerproject. Deze 3D printer wordt nu gebruikt in het huidige technologie lesprogramma.

In afgelopen leerjaar heeft een hulpouder ouder een lessenserie ontwikkeld in 3D tekenen en 3D printen. Samen met de combinatiefunctionaris zijn de lessen gegeven aan de leerlingen in groep 6, 7 en 8.

In samenwerking met Junior IOT is het lessenpakket voor solderen, elektronica en programmeren verder ontwikkeld. Communicatie naar de ouders omtrent zo’n programma is afgestemd. De set van gereedschappen en materialen is samen verder afgestemd op de situatie in de meeste scholen.

Verdere toelichting

Wij zijn blij dat we de ruimte hebben kunnen nemen om ons curriculum op deze wijze verder vorm te geven en uit te breiden. Dit is alleen mogelijk door prettige cultuur en de open en ontvankelijke houding in ons team. Nu de programma’s verder gevormd zijn kunnen andere scholen aansluiten.

We menen dat vooral het leren samenwerken in belangrijke mate de last voor de leerkrachten vermindert. De naschoolse technologie inloop is een belangrijke leer-tool voor onszelf, en is daarmee écht iets anders dan een eenmalige BSA.

Tegelijk merken we, dat het onderling samenwerken niet in één jaar volmaakt is. De leerlingen in de legoleague nemen bijvoorbeeld nog de onderlinge setting over van de voorgaande jaren, en een traditionele, nadrukkelijke coaching blijft noodzakelijk. We zullen de fijne kneepjes nog moeten leren om de verandering blijvend te maken.